jueves, 4 de marzo de 2010

O FIN DO TRABALLO (I) Por Manuel Valiño



1- CHAGESHEIMER:
“Ruina”(1947)
Lembro, de meniño os meus amigos i eu xogábamos a un xogo q´a consistia nun taboleiro no q´estaban anotadas as rúas do madriles, i q´e con unha ficha cadaquen tiñábamos q´e mercar as rúas que nos interesaran, conforme a nosa ficha iba caendo, ao precio indicado sobor o taboleiro. Dispoñamos dunha certa cantidade de cartos, i un dos xogadores facia de banca. Mais o que non advertíamos, na nosa inocencia, era co xogo marcaba a realidade dos barrios da cibdá, i assim, “ Gran via” era tanto máis cara q´e “Lavapies”, i asegún os seus ptrezos, máis pagaban as fichas q´e tiñan a mala fortuna de atoparse nunha das miñas rúas, por exemplo podias aumentar o teu Kapital, construindo casas, i, a posteriore, hoteis. I o q´e en nós non adveris o noso consciente era o noso afán polos cartos, polo negocio, por aumentar o noso patrimonio, xa q´engancgaba. A posteriore, na miña xuventude, merquei un xogo, tamén de dados i fichas, titulado: “ Capitalismo i Socialismo”, na cuia tapa aparescían os caretos de R. Reagan i Carlos Marx. Non me lembro moi ben en q´e consistia; a verdade nunca soupen entender o libro de instruccións, mais non tiña nada q´e ver co xogo dos grandes negocios de moeda de papel, senón ca últema casilla, si caias na trampa capitalista, un grande hongo nuclear remataba co xogo, reservada a “Revolución Social”, no caso socialista.

2- ROBERT DOISNEAU
“ Soño dun tatuado” (1952)

O proletario da Dictadura, días de leite ráncia, pan duro i papel de periódico para limpar o cú; dou paso ao proletariado da Democracia, bós cachos de carne nesta terra farturenta. O home dos escudos vai camiño na busca de mán d´obra dispoñibel. Dín algúns economistas, ca sí a mán d´obra asalariada aceptase a xornada reducida a mitade, cobrando menos renta, i assim empleando media xornada os parados, o desempleo poderia solucionarse. Nembargantes é algo utópico xa q´e as xeneralidades, a visión global, é corta de vista ou está cega, xa q´e a competividade, a rutina, a vida-traballo do día a día, condenanos a comida-castigo. Existen na actualidade tres crases sociais: a dos inversores, a dos empresarios i a dos traballadores; existindo unha coarta crase-ociosa, q´e nin compra nin vende, senón cas súas ganancias son as accións cas manteñen na riqueza, i a cal, coido eu poderíamos agregar os aristócratas. Toda isa oligarquia financieira q´a obriga a mulher do traballador a protituirse.


3-EUGÈNE ATGET
“ A prostituta”(1921)

Deixade cos banqueiros se dediquen a estirar os billetes, non saben o q´e se traen entremáns. O home saido da selva pide un crédito para montar unha empresa, de aluminio por exemplo. Precisa d´un monto i necesita obreiros de confianza i cualificados. Chamemos a isto gasto. Fae un cálculo aprosimado do q´e vai producir, digamos tres tubos(N). A competencia con outros patronos está regulada pola ley da oferta i a demanda. Ista loita antre fábricas está resuxeita polas leies i organismos da patronal, de tal forma q´e os productos, unha vez no mercado, non poden sobrepasar uns límites preestabelecidos. O dono dos escudos pretende: unha vez pagados os soldos aos seus empregados i o mantemento das instalacións da fábrica(maquinaria, electricidade, gasolina, ecetra), i tras pagar a letra bancaria coa cantidade acordada co director da sucursal(mensual,bimensual...); pretende, o q´e seria agradabel para il, xa q´e soio pensa no diñeiro; pretende sacar de gañancia-riqueza un tubo d´aluminio no mercado, i assim ampliar o seu negocio. O siñor”M”, gaña tres pesetas: unha para hipoteca, outra para xantar, a terceira para cartilla de aforros. I si a vida non o permite, sempre lle queda ca mulher do obreiro se prostituia.

lunes, 18 de enero de 2010

OS REBUSCADORES por Encarna


Fai algún tempo vin un documental da directora francesa AGNÉS VARDA, a cal percorreu Francia en busca de “espigadores”(son os que recollen os restos da cosecha de trigo que desaproveitan os donos”) que sosteñíanse grazas a facer iso.
Iste termo non só aplícase ao entorno rural,senón tamén extrapólase ao urbán e hoxe en día se cadra con máis vixencia que nunca pola crise.Nesta sociedade cada vez son máis os que teñen que botarlle valor e rebuscar nos contenedores (os supermercados e outras grandes empresas desfanse a diario de toneladas de comida,aún aproveitable);reventan containers para recoller roupa ;e tamén recollen outros enseres na rúa.É a subsistencia do día a día e non teñen máis remedio que perder certa dignidade e orgullo; outros dedícanse a iso,convertíndose case nun oficio:ferralleiros,cartoeiros…
O que me parece máis paradóxico é que son solidarios entre eles,cada un recolle o que necesita,deixando parte do botín aos outros. Tódolo contrario acontece na época das rebaixas ,así a clase media forma disputas e conglomeracións e iso que teñen que pagar a mercancía.
Todo por estar” in fashion”.Se istes tiveran que sobrevivir rebuscando, serían coma feras…
No ámbito rural vense “espigadores “de patacas( as desprecian por non dar o calibre,por deformacións…) e a documentalista atopou unha pataca en forma de corazón,que lle serviría de metáfora no seu documental poético.
Eu son amiga de aproveitalas cousas ,son unha espigadora máis e teño unha mentalidade típica de Amsterdan ,alí a xente colle mobles na rúa se ningún tipo de vergoña ou ben por necesidade ou porque recollen cousas que outros tiran sen miramentos.Sendo istes últimos pragmáticos e reutilizadores.
Namentras vou a rebuscar na casa algo das miñas múltiples coleccións e poñelo en e-bay.!Quén sabe, se cadra atopo a un coleccionista adiñeirado e caprichoso que puxe por iso!,
(anque me diredes que é unha toleada).Por iso
non entendo como outros rebuscan puramente por hobby na praia co seu detector de metais e pasan desapercibidos e se rebuscas doutra forma,téñenche por pordiosera ou tola…
Se queremos ter unha economía sostible, teremos que aprender o concepto de reutilización e de reciclaxe.e ata incluso seremos máis creativos.A colación disto, existen artistas da reciclaxe que tamén teñen que rebuscar, nese caso chámase “espigueo”.

martes, 22 de diciembre de 2009

BÓ NADAL E FELIZ 2010


Un ano máis, grazas por camiñar con nós. Dexexámovos que este ano 2010 nos depare un bó camiño para todos.

jueves, 17 de diciembre de 2009

OS COMEDORES DE PATACAS por Encarna


Dixéronme dunha aldea con encanto e boas paraxes donde está a casa a habitar ocasionalmente(cunha historia as súas costas de todo singular).Estremeiro co cemiterio e a súa respeitiva igrexa do pobo de Merza(e agradecidos lle estamos a él pola súa magnífica acollida).Xa pasei uns cantos fins de semá e sempre paréceme que irrumpimos na casa coma se foramos okupas.Non é precisamente a miña aldea dos avós en Sarria,pero tamén destila o inconfundible cheirume a terra e herba mollada ,o máis identificativo dunha aldea .É o lugar perfecto para reencontrarse cun mesmo-aínda que esta expresión resulte manida-e tamén co pasado,recordos que che retrotaen a creatividade dos xogos que che procuraba o campo.
Eu quixera ficar, anque sexa na memoria, ao lado da casa,apoiándome contra a súa pedra e auscultando dita parede coma se fora cega e tivese so ése por único sentido. De valerme así para transmitirme a sensación de pertencer a este mundo e reafirmarme de que estou viva.Necesito sentir o radón que desprende a pedra …
Somos comedores de patacas,coma de seu no medio rural e as veces non tan rural.Recorda o título do libro de Manuel Rivas”Os comedores de patacas”(1991),pero nada teño que ver co seu protagonista,Sam:enganchado as drogas e vivindo entre o mundo rural e urbán,porque eu so quero ficar ao lado da parra con sulfato de cobre e co sangue con psicotrópicos baixo prescripción médica, e así sentir que os meus pés son a prolongación das raíces do terruño,aferrándome ben a él e sentindo que inexorablemente perteñezo a alí e espantando a pantasma da desrealización(sentimentos de que o mundo é irreal coma se vivise nunha película surrealista e eu fora o monicreque coma protagonista).Quixera ficar ,anque sexa na memoria, nesa vella parra e apapalpar cada intersicio da debandita parede de pedra.

miércoles, 18 de noviembre de 2009

EN PONTEULLA ( 8 novembro)



Vindo de fin de semana en Merza fomos revisalas obras do AVE a ver si pode chegar o tren axiña.

RELATO: O XINETE DE ZUCRE, por Manuel Valiño


...E vín unha estrela explosionar i adeprendín coores novos, imposibeis de explicar con a miña paleta, cun pincel sobor o meu lenzo. Mais adivinei o coor do silencio, da quietude, da balada musical: o blanco; coores energéticos coma o roxo i o amarelo. Mais ista combinación non m´encheu i quixen non mantelos xuntos, i advertín o negro, oscuro, a noite coma unha premonición do meu destino. I aborrecín, mais sen querelo, coma quen inventa a Penicilina, mezclando aquela enerxía, coor instintivo, o roxo-morado i o coor da sin luz, i gostoume, i abusei deles no meu lienzo, q´a paulatinamente s´iba apartando da representación crásica, para acercarse ao Impresionismo i o Fauvismo, para morrer no máis dilatado, vaporoso, musical do abstracto. A sinfonia, Schönberg, de coores traspasaron a miña imaginación i ista fixo de dorados brillantes i plateados con pingas oscuras ca se atoparan para sempre endexamáis Nela i q´e fora imposible darlles forma no recheo q´era o cadro. Mais paresceronme doces, soaves, i tratei de expresar o meu sentimento nunha ideia máis xeral q´a concluida en arte. I entón recapacitei: coma o doce, un algo exclusivo do gusto, ise sentido tan manifestamente poético, podo expresalo no meu arte; xa q´e non presisaba dunha fresa ou un pastel; tan soio necesitaba coores. Mais nin o arco-iris q´a nos brinda coma unha maravilla; non coma unha marabilla no sentido moderno, senón como a “marabilla” d´Aristóteles ca identificaba con as ansias de saber, a pirmeira filosofía. Nembargantes a pintura para mín non era pensamento, senón música: música crásica, imspresións-concerto, música moderna-grafittis. Mais que coor, os meus frascos de oleo poderían responder a isa chamada do zucre. I assim soupen co xinete cabalgaría sobor o cabalo azul galopando contra de un forte vento i o seu aroma acabaría por penetrar por todolos poros da tela sobor o cabalete sobor do q´e os espazos serian fartos nun manxar estaba a impedir q´as miñas máns forceaxen no lume do azulcarmesí, o rosa aterciopelado, no fluir do sangue na Natureza, nos árboles, nos rios, no verde da mar; ista falta do sentimento do branco brillante, ca non era o cristal da “Nieve”, senón o doce do zucre, fixo q´e m´agochara coa testa nas miñas mans i o tigre de Fanz Marc, no mandril do mesmo autor, obras verdadeiras, traballos de verdade que sublimaban o arte da impresión, i q´e Leonardo expresara xa fae sécalos, a doce sonrisa da súa dama. Mais ao rato de saloucar volveu a musa da inspiración a proponme formas geométricas, cadadros, rectángulos, triangulos; puntillismo, novos tratamientos ao tema; i rebusquei na miña tabos aproveitando a Picasso, Manet, Cezanne, a todo artista, todo o arte q´a atopara en manuais i museos; volvín escoltar cousas duras i problemas actuais nun misticismo, fanatismo vangardista. I con dez, cicais doze din por rematado o cadro: sonido negro, Jazz, Blues, Gospell, Rap, co millor das lambetadas, o zucre. I non atopei istas formas imperfectas, psíquicas, oníricas, surrealistas, en ningunha das manuales q´a consultei nas hemerotecas: non había doce ( dulce, en castelán) na “ Variopinta vida·” nin nas paisaxes ni no “ Monte” de Kandinski. Agora yazo invidente; durou dous anos o pronóstico, estou cego. Trato de axudar a miña compañeira no arte da abstracción. Trato de explayarme na parte teórica. Quero aclimatala no reino da coor para os meus ollos cegos, limítase aos coores da imaginación, i agora sinto coores en movimento, trato d´imaxinarme as grandes obras do Op-art i do Pop-art, trato de contemplar o “ Xardín zoológico” de Augus Macke, i o desfago i o volvo a compoñer ao meu antoxo. Teño unha grande vida interior i unha familia c aquéreme…Mais quero morrer.

P.D.: Unha vez miña filla Ruben, loira i fermosa de once anos preguntoume o título d´un dos meus cadros.
Cal?- díxenlle.

O do ruido, o do pasado incerto, o do coores chillóns mezclados con outros suaves, o das formas coitando…

O xinete de zucre- respondinlle.


Relato de Manu Valiño.

lunes, 2 de noviembre de 2009

UNHA OLLADA RÁPIDA ÓS NOSOS PROGRAMAS.




“Proxecto Ágora:” consiste na creación dun centro de estudos para complementar a formación académica daquelas persoas que non puideron continuar os seus estudos ou, nalgún caso, non tiveron acceso a eles. Tamén se imparten obradoiros de actividades de vida diaria e de habilidades sociais, para aprender a desenvolverse cós tramites burocrático e administrativos comúns (pago de tasas na Administración, operaciones bancarias, recibos da luz e o gas etc…). O programa , impartido dende setembro do 2008 está aberto durante todo o ano e as clases teñen lugar na academia da asociación sita na rúa República Arxentina nº 22 5º-esquerda . As actividades que realiza son:


Clases de apoio ó estudio: Pasantías individuais de diversas materias para persoas que queiran sacar dende o graduado escolar ata grupos de apoio ó estudo para universitarios e opositores.
Informática: Achegamento ó complexo mundo dos ordeadores, do sistema Windows e do Microsoft Office e Internet. Nos Centros Socioculturáis de Fontiñas e Aurelio Aguirre de Conxo.
Escola de idiomas: Clases de nivel básico e medio de lingua inglesa e francesa.
Curso de Cociña e Comedor: Onde os participantes aprenderán a preparación de platos básicos e reposteria elaborada. Por suposto, disfrutarán do que se cociñe.
Habilidades administrativas: Iniciación no mundo da lexislación básica referente o eido da saúde mental. ( dereitos e deberes como cidadáns, concepto básicos sobre internanmentos, incapacitacións, tutelas…).
Análise crítico: Grupo de estudio e debate sobre temas de actualidade e cunha metodoloxía de traballo en grupo.
Artes plásticas: Achegamento ó mundo das diversas artes como a pintura, o modelado, a banda deseñada , a fotografía ou a montaxe de maquetas. No Centro Sociocultural de Fontiñas
Iniciación ó cine: Cine forúm onde se proxectan clásicos da sétima arte con posterior coloquio.
Clube de lectura: Proponse ós participantes unha serie de libros a elexir que posteriormente comentanse en común ó tempo que se realizan diversas dinámicas de grupo con contados literarios.
Equipo de redacción: Este grupo de reporteiros ten como función estar ó día de tódalas actividades da asociación para poder informar o público en xeral sobre o noso traballo, tanto neste boletín coma na nosa páxina web (http://www.asociacionitinera.com/) ou este blog.




“Proxecto Hermes”: Consiste na creación dunha rede social a través de actividades de corte deportivo e lúdico e fin de semanas compartidos.

Fútbol: Adestramentos semanais do equipo de fútbol “Os Tornillos” có obxectivo de gañar tódolos partidos timestrais. Os venres No campo de fútbol da S.D Conxo.
Programa amigo: O primeiro obxectivo da nosa asociación é que ninguén camiñe nunca só. Para este fin contamos cun bó número de voluntarios que realizan labores de acompañamento con todas aquelas persoas que precisan dunha voz amiga coa que departir sobre as cousas da vida, tomar un café ou dar unha volta…
Xornadas activas de Merza: Cada quince días os membros da nosa asociación disfrutamos dos fins de semana na antiga Casa Rectoral da parroquia de Merza. Ali realizamos as actividades máis diversas dende cuidar da casa e da eira ata, cociñar , prantar patacas restaurar mobles vellos, facer sendeirismo e outras actividades.
Campamentos de verán: Cada mes de agosto Itinera organiza na nosa casa en Merza tres campamentos de cinco días con actividades de corte temática cada un. Neste ano 2009 os devanditos campamentos trataron sobre: “Xogos populares galegos”, “Música tradicional galega” e “Contos e lendas”.




“Proxecto Hefestos”: A través deste proxecto tentaermos desenvolver actitudes e habilidades necesarias para a incorporación ó mundo laboral.

Taller de emprego: Consiste en diferentes obradoiros, encaminados o desenvolvemento no ámbito do emprego. Dende a redacción de curriculums e a preparación de entrevistas ata a mellora da comunicación e a resolución de problemas no traballo, asi como lexislación laboral básica.
Educación medioambiental: Rehabilitación dunha antiga alameda de gran riqueza biológica e historica á beira do río sar e nos arredores do Hospital Psiquiático. Este ano comezaráse coa construcción dun pequeño invernadoiro e o manexo de maquinaria lixeira.